Ví dụ kết quả phỏng vấn một tổ gồm 5 bạn (HĐ1, HĐ2):

Trả lời HĐ3:

• Dãy (1) là dãy số liệu (chứa các số đo thời gian) và có thể sắp xếp theo thứ tự tăng dần hoặc giảm dần: $0{,}5;\ 1;\ 1;\ 1{,}5;\ 2$.
• Dãy (2) và (3) không phải là dãy số liệu vì các dữ liệu thu được là chữ/cụm từ.
• Trong hai dãy không là số liệu, Dãy (3) có thể sắp xếp theo thứ tự từ mức cao đến thấp: Rất đồng ý > Đồng ý > Không đồng ý > Rất không đồng ý. Còn Dãy (2) không thể sắp thứ tự hơn kém.

• Dãy dữ liệu (1) là dãy số liệu (dữ liệu định lượng).
• Dãy dữ liệu (2) là dữ liệu không phải là số, không thể sắp thứ tự (dữ liệu định tính danh nghĩa).
• Dãy dữ liệu (3) là dữ liệu không phải là số, có thể sắp xếp theo thứ tự từ mức cao nhất đến thấp nhất: Xuất sắc > Tốt > Khá Tốt > Trung bình.

a) Câu hỏi phỏng vấn gợi ý:

• (1) "Loài vật nuôi mà bạn yêu thích nhất trong gia đình là loài nào (chó, mèo, chim, cá cảnh,...)?"
• (2) "Mỗi ngày bạn dành trung bình bao nhiêu giờ cho các hoạt động thể thao?"

b) Phân loại dữ liệu thu được:

• Dữ liệu thu được từ câu hỏi (1) là dữ liệu không phải là số và không thể sắp thứ tự (tên các loài động vật).
• Dữ liệu thu được từ câu hỏi (2) là dãy số liệu (dữ liệu định lượng đo thời gian).

• Cách làm của Vuông không đại diện: Vì Vuông chỉ phát phiếu cho những bạn đã lên thư viện, như vậy kết quả thu được sẽ thiên về nhóm học sinh chăm đọc sách, bỏ qua hoàn toàn những học sinh ít hoặc không bao giờ lên thư viện.
• Cách làm của Tròn có tính đại diện: Bằng cách chọn ngẫu nhiên 10 bạn từ mỗi lớp, mẫu thu thập gồm cả những bạn thường xuyên, thỉnh thoảng và chưa bao giờ lên thư viện, phản ánh chân thực thói quen của toàn thể học sinh trong trường.

a) Đối tượng cần lấy ý kiến là các hành khách trên chuyến bay đó (hãng không cần lấy ý kiến của tất cả mà có thể chọn mẫu đại diện).

b) Khảo sát theo Cách 2 hợp lí hơn. Vì theo Cách 1, hành khách hạng phổ thông (chiếm phần lớn trên chuyến bay) hoàn toàn không được tham gia, nên dữ liệu thu thập không đảm bảo tính đại diện cho mọi khách hàng trên chuyến bay.

a) Dữ liệu thu được là dữ liệu không phải là số, có thể sắp xếp theo thứ tự (theo mức độ đồng ý giảm dần: Rất đồng ý > Đồng ý > Không đồng ý > Rất không đồng ý).

b) Dữ liệu thu được là dữ liệu không phải là số, không thể sắp thứ tự (tên của các ca sĩ).

Phương án thu thập dữ liệu phù hợp:

• Chọn mẫu đại diện: Từ danh sách mỗi lớp học trong trường, chọn ngẫu nhiên khoảng $5$ đến $10$ bạn học sinh (đảm bảo đồng đều giữa các khối 6, 7, 8, 9 và giữa nam và nữ).
• Hình thức thu thập: Phát phiếu hỏi ngắn gọn: "Bạn thuận tay nào? (A. Tay phải, B. Tay trái, C. Cả hai tay)" hoặc quan sát trực tiếp khi các bạn viết bài trong giờ học.
• Thống kê và so sánh: Đếm số lượng học sinh thuận tay phải so với tổng số học sinh được khảo sát để đưa ra tỉ lệ phần trăm kết luận.

Gợi ý mẫu bảng hỏi:

Thu thập và phân tích: Phát phiếu cho số lượng nam và nữ bằng nhau được chọn ngẫu nhiên, sau đó so sánh tỉ lệ phần trăm bạn chọn "Rất thích" hoặc "Thích" giữa hai nhóm.

a) Dữ liệu này CÓ ĐẢM BẢO tính đại diện.

Vì nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp chọn mẫu hệ thống (chọn các hộ cách đều nhau 10 đơn vị) trên toàn bộ danh sách $5\ 000$ hộ. Phương pháp này mang tính ngẫu nhiên, phân bố đều trong toàn khu dân cư và không bị thiên lệch.

b) Dữ liệu này KHÔNG ĐẢM BẢO tính đại diện.

Vì các học sinh trong câu lạc bộ bóng đá là những bạn thường xuyên luyện tập thể thao, có nền tảng thể lực tốt hơn nhiều so với học sinh bình thường. Kết quả chạy $1\ 000\text{ m}$ của nhóm này không thể phản ánh mức thể lực trung bình của toàn thể học sinh trong trường.

Kết luận của Bình là KHÔNG HỢP LÍ.

Lí do: Đối tượng khảo sát của Bình chỉ gồm $50$ bạn nam, hoàn toàn không có bạn nữ nào tham gia khảo sát. Trong khi đó, sở thích bóng đá của học sinh nam và học sinh nữ có thể rất khác nhau. Do mẫu khảo sát không có tính đại diện cho toàn thể học sinh trong trường, nên Bình không thể từ sở thích của các bạn nam mà kết luận cho "đa phần các học sinh" trong toàn trường được.